# Podstawowe umiejętności

Ten rozdział jest wprowadzeniem do podstawowych umiejętności, które będą potrzebne do pracy z pulpitem MATE.

## Używanie myszy

Ten rozdział opisuje jak działają przyciski myszy i co oznaczają różne wskaźniki.

Mysz jest urządzeniem wskazującym które pozwala tobie przemieszczać wskaźnik myszy po ekranie. Wskaźnik myszy to najczęściej mała strzałka którą wskazujesz obiekt na swoim ekranie. Wciśnięcie przycisku myszy wykona określone działanie na obiekcie nad którym znajduje się wskaźnik myszy, w zależności którego przycisku użyjesz.

### Standardy przycisków myszy

Przyciski

Ta instrukcja jest podręcznikiem do, najczęściej występującej, trzy-przyciskowej praworęcznej myszy. Jeżeli używasz innego typu myszy lub urządzenia wskazującego powinieneś zwrócić uwagę na odpowiednie przyciski na twojej myszy. Jeżeli używasz leworęcznej myszy przejdź do działu poniżej dotyczącego orientacji myszy.

Jeżeli ustawiłeś swoją mysz jako leworęczną, powinieneś odwrócić standard przycisków myszy użyty w tej instrukcji. To jest typowe założenie w większości dokumentacji i wielu programach.

Niektóre myszy nie mają środkowego przycisku. Jeżeli masz tylko dwa przyciski myszy , twój system może być skonfigurowany aby użyć akordów aby pozwolić na symulację trzeciego przycisku. Jeżeli akordy są aktywne wciśnij na raz prawy i lewy przycisk myszy. Środkowy przycisk myszy nie jest w żadnym wypadku wymagany do użytkowania MATE.

W tym podręczniku są użyte następujące systemy przycisków myszy:

Lewy przycisk myszy

  Przycisk po lewej stronie urządzenia myszy. Jest to główny przycisk myszy, używany dla zaznaczania, aktywacji, naciskania przycisków itd... Gdy zostaniesz poproszony o "kliknięcie", oznacza to, że powinieneś kliknąć lewym przyciskiem, chyba że jest to wyraźnie zaznaczone.

Środkowy przycisk myszy

  Środkowy przycisk urządzenia myszy. Na wielu myszkach z kółkiem przewijania, kółko może być wciśnięte, wywołując kliknięcie środkowego przycisku myszy.

Prawy przycisk myszy

  Przycisk po prawej stronie urządzenia myszy. Często ten przycisk wyświetla menu kontekstowe dla obiektu pod wskaźnikiem.

Użyj Preferencji Myszy aby odwrócić orientację twojego urządzenia myszy. Następnie będziesz potrzebował odwrócić systemy przycisków myszy użyty w tym podręczniku lub innej dokumentacji MATE. W celu uzyskania więcej informacji o ustawieniach preferencji myszy sprawdź .

### Działania myszy

Działania

W tym podręczniku są użyte następujące konwencje w celu opisania działań które możesz wykonać za pomocą myszy:

Działanie | Definicja
--- | ---
Kliknięcie | Wciśnij i puść lewy przycisk myszy, bez poruszania myszą.
Kliknięcie lewym przyciskiem | Tak samo jak kliknięcie. Zwrot 'kliknięcie lewym przyciskiem' jest używane tam gdzie może być pomylone z kliknięciem prawym przyciskiem.
Kliknięcie środkowym przyciskiem | Wciśnij i puść środkowy przycisk myszy, bez poruszania myszą.
Kliknięcie prawym przyciskiem | Wciśnij i puść prawy przycisk myszy, bez poruszania myszą.
Podwójne kliknięcie | Wciśnij i puść lewy przycisk myszy dwa razy szybko po sobie bez poruszania myszą. Możesz skonfigurować czułość podwójnego kliknięcia poprzez zmianę ustawienia Czasu Podwójnego Kliknięcia: w celu uzyskania więcej informacji sprawdź .

Kliknij i przeciągnij

Wciśnij i nie puszczaj lewego przycisku myszy a potem przesuń mysz z wciśniętym przyciskiem i zwolnij przycisk.

Przeciąganie myszą może być użyte w różnym kontekście. W tym wypadku przenosi obiekt na ekranie myszą. Obiekt jest upuszczany w miejscu gdzie był zwolniony przycisk. Ta akcja jest nazywana przeciągnij-i-upuść. Kliknięcie na elemencie interfejsu w celu przesunięcia jest często nazywane łapaniem.

Na przykład, można zmienić położenie okna poprzez przeciągnięcie jego paska tytułowego lub przenieść plik poprzez przeciągnięcie jego ikony z jednego okna i upuszczenie w innym.

Lewy przycisk myszy jest przeważnie używany do wykonywania akcji przeciągania, jednakże środkowy przycisk jest czasem używany dla alternatywnej akcji przeciągania.

Kliknij i przytrzymaj | Wciśnij i nie puszczaj lewego przycisku myszy.

Można wykonać poniższe działania za pomocą myszy:

Lewy przycisk myszy

  - Zaznacz tekst.

  - Zaznacz elementy.

  - Przeciągnij elementy.

  - Aktywuj elementy.

Środkowy przycisk myszy

  - Wklej tekst.

  - Przenieś elementy.

  - Przesuń okna w tył.

Prawy przycisk myszy

  Użyj prawego przycisku myszy żeby otworzyć menu kontekstowe dla elementu, jeżeli menu ma zastosowanie. Dla większości elementów, można do otwarcia menu kontekstowego także użyć skrótu klawiatury Shift F10 jeżeli element został wcześniej zaznaczony.

Na przykład podczas przeglądania plików w menedżerze plików wybiera się plik poprzez kliknięcie lewym przyciskiem myszy a otwiera poprzez podwójne kliknięcie lewym przyciskiem myszy. Kliknięcie prawym przyciskiem myszy przywoła menu kontekstowe dla tego pliku.

W większości aplikacji lewym przyciskiem myszy można wybrać tekst i wkleić do innej aplikacji używając środkowego przycisku myszy. Jest to główne zaznaczenie wklejania i działa niezależnie od normalnych operacji schowka.

Aby wybrać więcej niż jeden element przytrzymaj klawisz Ctrl aby wybrać wiele elementów, lub przytrzymaj klawisz Shift aby wybrać ciągły zakres elementów. Możesz także przeciągnąć obszar zaznaczenia aby wybrać kilka elementów poprzez rozpoczęcie przeciągania w pustym miejscu wokół elementów zaznaczenie prostokąta.

### Wskaźniki myszy

Wskaźniki

W trakcie używania myszy wygląd wskaźnika może się zmieniać. Wygląd wskaźnika daje informację zwrotną na temat poszczególnych działań, lokalizacji lub stanu.

Poniższe wskaźniki myszy pojawiają się gdy mysz przechodzi ponad różnymi elementami ekranu:

Wskaźnik myszy będzie się różnił od pokazanym tutaj jeżeli używasz innego motywu wskaźników. Twój dystrybutor lub producent mógł wybrać inny domyślny motyw.

Normalny wskaźnik. Normalny wskaźnik

  Ten wskaźnik pojawia się podczas normalnego używania myszy.

Zajęty wskaźnik. Zajęty wskaźnik

  Ten wskaźnik może pojawić się ponad oknem które jest zajęte wykonywaniem zadania. Nie możesz użyć myszy aby wskazać coś w tym oknie ale możesz przesunąć do innego okna i w nim pracować.

Wskaźnik zmiany rozmiaru. Wskaźnik zmiany rozmiaru

  This pointer indicates that you can grab the control to resize parts of the interface. This appears over the borders of windows and over resize handles between panes in a window. The direction of the arrows indicates in which direction you can resize.

Hand pointer Hand pointer

  This pointer appears when you hover over a hypertext link, in a web page for example. This pointer indicates that you can click on the link to load a new document or perform an action.

I-beam pointer I-beam pointer

  This pointer is shown when the mouse is over text that you can select or edit. Click to place the cursor where you want to type text, or drag to select text.

The following mouse pointers are shown when dragging an item such as a file, or a piece of text. They indicate the result of releasing the mouse button to drop the object being moved.

Move pointer. Move pointer

  This pointer indicates that when you drop the object, the object is moved from the old location to the new location.

Copy pointer. Copy pointer

  This pointer indicates that when you drop the object, a copy of the object is created where you drop it.

Symbolic link pointer. Symbolic link pointer

  This pointer indicates that when you drop the object, a symbolic link to the object is created where you drop the object. A symbolic link is a special type of file that points to another file or folder. For more on this, see .

Ask pointer. Ask pointer

  This pointer indicates that when you drop the object, you will be given a choice of what to do. A menu will open to allow you to choose which operation you would like to perform. For instance, you may be able to move, copy, or create a symbolic link.

Not available pointer. Not available pointer

  This pointer indicates that you cannot drop the object at the current location. Releasing the mouse button now will have no effect: the dragged object will be returned to its starting location.

Move panel object pointer. Move panel object pointer

  This pointer appears when you drag a panel or a panel object with the middle mouse button. See for more information on panels.

Move window pointer. Move window pointer

  This pointer appears when you drag a window to move it. See for more information on moving windows.

## Keyboard Skills

For almost every task that you can perform with the mouse, you can use the keyboard to perform the same task. Shortcut keys are keys that provide you with a quick way to perform a task.

You can use shortcut keys to perform general MATE Desktop tasks and to work with interface items such as panels and windows. You can also use shortcut keys in applications. To customize your shortcut keys, use the Keyboard Shortcuts preference tool. See for more information about configuring keyboard shortcuts.

Wiele klawiatur komputerowych ma dwa specjalne klawisze dla systemu Windows: klawisz z logiem Microsoft Windows™ i klawisz do aktywacji menu kontekstowego.

In MATE, the Windows key is often configured to act as an additional modifier key, called the Super key. The context menu key can be used to access the context menu of the selected item, just as the Shift F10 keyboard shortcut can.

You can also modify the MATE Desktop preferences to use keyboard accessibility features. See for more information about the keyboard accessibility features.

The following sections describe the shortcut keys that you can use throughout the desktop and applications.

### Global Shortcut Keys

Global shortcut keys enable you to use the keyboard to perform tasks related to your desktop, rather than tasks on the currently selected window or application. The following table lists some global shortcut keys:

Klawisz skrótu | Function
--- | ---
Alt F1 | Open the Applications Menu.
Alt F2 | Display the Run Application dialog. See for more information.
Drukuj ekran | Take a screenshot of the entire desktop. See for more information.
Alt Print Screen | Zrób zrzut ekranu obecnie aktywnego okna.
Ctrl Alt Arrow keys | Switch to the workspace to the specified direction of the current workspace. See for more information on working with multiple workspaces.
Ctrl Alt D | Minimize all windows and give focus to the desktop.
Alt Tab | Switch between windows. A list of windows that you can select is displayed. Release the keys to select a window. You can press the Shift key to cycle through the windows in reverse order.
Ctrl Alt Tab | Switch the focus between the panels and the desktop. A list of items that you can select is displayed. Release the keys to select an item. You can press the Shift key to cycle through the items in reverse order.

### Window Shortcut Keys

Window shortcut keys allow you to use the keyboard to perform tasks on the currently focused window. The following table lists some window shortcut keys:

Klawisz skrótu | Function
--- | ---
Alt Tab | Switch between windows. A list of windows that you can select is displayed. Release the keys to select a window. You can press the Shift key to cycle through the windows in reverse order.
Alt F4 | Close the currently focused window.
Alt F5 | Unmaximize the current window, if it is maximized.
Alt F7 | Move the currently focused window. After pressing this shortcut, you can move the window using either the mouse or the arrow keys. To finish the move, click the mouse or press any key on the keyboard.
Alt F8 | Resize the currently focused window. After pressing this shortcut, you can resize the window using either the mouse or the arrow keys. To finish resizing, click the mouse or press any key on the keyboard.
Alt F9 | Zminimalizuj aktualnie otwarte okno
Alt F10 | Maximize the current window.
Alt spacebar | Open the window menu for the currently selected window. The window menu allows you to perform actions on the window, such as minimizing, moving between workspaces, and closing.
Shift Ctrl Alt Arrow keys | Move the current window to another workspace in the specified direction. See for more information on working with multiple workspaces.

### Application Keys

Application shortcut keys enable you to perform application tasks. You can use shortcut keys to perform application tasks more quickly than if you use a mouse. The following table lists some common application shortcut keys:

Klawisz skrótu | Działanie
--- | ---
Ctrl N | Create a new document or window.
Ctrl X | Cut the selected text or region and place it on the clipboard.
Ctrl C | Copy the selected text or region onto the clipboard.
Ctrl V | Paste the contents of the clipboard.
Ctrl Z | Undo the last action.
Ctrl S | Save the current document to disk.
F1 | Load the online help document for the application.

In addition to these shortcut keys, all applications support a set of keys to navigate and work with the user interface. These keys allow you to perform operations that you might normally perform with a mouse. The following table describes some interface control keys:

Klawisze | Działanie
--- | ---
Arrow keys or Tab | Move between controls in the interface or items in a list.
Enter or spacebar | Activate or choose the selected item.
F10 | Activate the left-most menu of the application window.
Shift F10 | Activate the context menu for the selected item.
Esc | Close a menu without selecting a menu item, or cancel a drag operation.

### Access Keys

A menubar is a bar at the top of a window that contains the menus for the application. An access key is an underlined letter in a menubar, menu, or dialog that you can use to perform an action. On a menubar, the access key for each menu is underlined.

To open a menu, hold the Alt key, then press the access key. In the menu, the access key for each menu item is underlined. To choose a menu item when a menu is displayed, you can simply press the access key for the menu item.

For example, to open a new window in the Help application, press Alt F to open the File menu, then press N to activate the New Window menu item.

You can also use access keys to access elements in a dialog. In a dialog, one letter in most dialog elements is underlined. To access a particular dialog element, hold Alt, then press the access key.